Column Gijsbrecht Gunter

"Als de kennis van telers meer werd toegepast, ging er minder mis"

Gijsbrecht Gunter, voorzitter van de Holland Onion Association, schreef onderstaande column over boerenwijsheid voor het Uien magazine van De Groot en Slot.


Gijsbrecht Gunter

"Je hebt intelligente, slimme en sluwe mensen én soms ontmoet je wijze mensen. Die laatste groep dwingt bij mij diep respect af (en voor de één na laatste categorie moet je enorm oppassen). Naar wijze mensen moet je luisteren om te leren, niet om te reageren. Soms zijn ze ongeschoold, maar hebben ze een schat aan jarenlange ervaring. Wijsheid komt immers met de jaren! Het zou me niet verbazen dat de categorie wijze mensen onder boeren groter is dan welke andere bevolkingsgroep dan ook. Observerend, proberend, analyserend, incasserend én lerend.

De eenvoud waarmee telers exact weten hoe het ervoor staat, ook met hun uien, verbaast me steeds weer. Als hun kennis meer werd toegepast, ging er minder mis. Een paar boerenwijsheden die ik hoorde deel ik dan ook met plezier.

Over oogsten, drogen en bewaren hebben we de meeste controle. Toch gaat er juist dan nog veel mis. Een wijze boer (of boerin) oogst niet te laat, houdt een forse boerenknuist groenig loof aan de uien. Hij weet dat het restantje loof niet alleen beschermt tegen indringers, maar ook het schoorsteentje is waaruit overtollig vocht verdwijnt tijdens het drogen. Een stevige kluit laat hij niet zomaar voorbij gaan op de inschuurlijn, want dat wordt een steen die flink wat uien de jas kan uitdoen bij het uitschuren.

Hij blijft aan z’n product denken zoals hij ook in het veld deed. Uitnodigend zet hij de ladder tegen de box en schrijft onder het Mollier diagram dat er standaard hangt, bijzonderheden op. Natuurkunde heeft hij misschien nooit gehad, maar dat warme lucht meer vocht kan bevatten en ventilatie niet meer is dan afvoer van vochtige lucht kan hij feilloos uitleggen.

Alvorens de ladder op te gaan, gooit hij steevast een ui achterop de zorgvuldig vlak gestorte uienhoop en luistert goed. Als hij de ui amper hoort vallen gaat hij bezorgd naar boven, want zijn de uien dan nog wel droog? Zakken de hakken van z’n schoenen diep weg terwijl hij de hoop opklautert en laat het landvel los als hij eens driftig door de uien wrijft, dan stelt dat enigszins gerust. Voorzichtig voelt hij of het loof misschien nog rolt tussen duim en wijsvinger. Hangt er aan het dak toch geen condens? Voor de zekerheid nog maar eens een uitje doorsnijden en op de hoop leggen om later te kijken of de ringen los komen te liggen, want dan droogt het product in ieder geval nog wel.

Hij peutert een paar nekken los om te checken op koprot – het was een ouderwetse schimmelzomer – en graaft eens een halve meter diep in de uienhoop of daar het beeld hetzelfde is. Snuift diep of er geen muffe fusariumlucht meekomt, een gevreesde boosdoener die danig kan besmeuren bij het uitschuren.

Na de eerste intensieve droogweken blijft het zaak geen vocht in het product te krijgen, de kleur is dan namelijk binnen de kortste keren weg en komt nooit meer. Ook te koud bewaren is uit den boze en het voorkomt echt geen spruitvorming op de verre eindbestemming van de uien, weet hij. De uien knisperen bij vorst dan misschien wel voortreffelijk, maar tijdens onverwachte levering bij warmer weer slaan ze nat uit en veranderen in onherkenbare, waardeloze, natte, donkere bollen.

De wijze boer snijdt regelmatig een uitje door. Eerst iets onder de helft dwars op de rokken en dan nog een keer over de lengte om het groeipunt beter te kunnen zien. De valse meeldauw die heeft huisgehouden baart hem zorgen of de antispruitbehandeling wel voldoende opgenomen is. Bovendien kunnen tegenvallers met inwendige bacterierot zich ook nog manifesteren als de uien achter de planken liggen.

Zo tegen de Kerst neemt hij een kratje met vijftig kleinere uien mee in huis en zet ze op vochtige turfmolm bij de kachel. Als er eentje een groene pruik vertoont, weet hij dat het tijd wordt om er afscheid van te nemen.

Is dat nu wijsheid, hoor ik sommigen zeggen. Mijn stellig antwoord is: ja, probeer het maar eens uit. Dan hoor ik later wel of u er wijzer van bent geworden…"

Bron: Uienmagazine van De Groot en Slot


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven