De Nederlandse landbouw kende in 2025 een duidelijke scheiding tussen sectoren. De plantaardige sector groeide met 4,4%. Daarmee is de dalende trend van de afgelopen jaren doorbroken. De stijging in de akkerbouw kwam vooral door hogere oogsten van aardappelen en groenten. Voor 2026 wordt echter weer een lichte krimp van de productie verwacht.
Akkerbouw: productie onder druk
Akkerbouwers zien hun productiecapaciteit afnemen door strengere stikstofnormen en beperkingen op gewasbeschermingsmiddelen. De positieve effecten van genetische verbeteringen en technologische vooruitgang wegen hier niet tegenop. Vooral het areaal aardappelen nam toe, terwijl de export van diepgevroren frites onder druk staat door buitenlandse concurrentie. Het resultaat: sterk dalende afzetprijzen en een gespannen vooruitzicht voor 2026.
© ING
Landbouwexport groeit stevig
De waarde van de Nederlandse landbouwexport steeg in 2025 met 8,4% tot 137,5 miljard euro. Tweederde van deze groei kwam door hogere prijzen, een derde door volumegroei. Zuivel, eieren, sierteelt en vlees blijven de belangrijkste exportproducten. Voor Nederland leverde de landbouw hiermee ruim 49 miljard euro op, waarmee de sector een belangrijke pijler van de economie blijft.
Onzekerheid door kabinetsval en Europese regelgeving
Naast marktontwikkelingen blijft politiek en regelgeving een grote bron van onzekerheid. De EU gaf geen toestemming meer voor derogatie, wat de druk op de mestmarkt verhoogt. Mestprijzen liggen hoog, terwijl opbrengstprijzen in de melkveehouderij en varkenshouderij juist onder druk staan. Het vertrouwen onder agrarische ondernemers daalde hierdoor sterk en ligt nu onder het langjarig gemiddelde.
Boeren willen duidelijkheid
Nederlandse boeren hebben de afgelopen decennia al meer dan 50% stikstofreductie bereikt, dankzij innovaties zoals aangepast veevoer, mestverwerking en luchtwassers. Toch stagneert de reductie de laatste jaren en boeren zien opkoopregelingen hun aantal bedrijven sneller doen afnemen. Tegelijkertijd staan uitdagingen zoals biodiversiteit en Kaderrichtlijn Water op de agenda. Boeren vragen daarom duidelijke, langetermijnregels, zodat zij gericht kunnen investeren in een toekomstbestendig bedrijf.
© ING
Voedselprijzen stabiel
Na een sterke daling in 2023 stabiliseerden de wereldwijde voedselprijzen in 2024 en 2025. Melk, granen en suiker werden goedkoper, terwijl vlees en plantaardige oliën duurder werden. De voedselprijsindex kwam in november 2025 uit op 125,1, 2% lager dan een jaar eerder. Dit laat zien dat consumenten in de winkel nauwelijks merken van prijsstijgingen bij boeren.
Akkerbouw onder druk van overschotten
Akkerbouwers profiteerden in 2025 van een goed groeiseizoen: een droog voorjaar zorgde voor vroege zaai- en plantwerkzaamheden, en beregening compenseerde lokale droogte. Toch neemt de druk op de vrije markt voor fritesaardappelen toe door grote oogsten en moeizame export. Het totale akkerbouwoppervlak kwam uit op 547.000 hectare, vergelijkbaar met 2023. Voor 2026 wordt een krimp van het areaal verwacht om de markt weer in balans te brengen.
Bron: ING
