Tholen - Dat het uitermate moeizaam verloopt op de vrije aardappelmarkt mag inmiddels geen verrassing meer zijn. De uitdagingen houden voorlopig dan ook nog hardnekkig aan, ziet ook Bart Nemegheer van De Aardappelhoeve. "Het is simpelweg iets waar we doorheen zullen moeten komen. Na twee goede jaren wisten we dat het vroeg of laat fout zou gaan, maar dat het zo snel en hard zou dalen, had niemand kunnen voorspellen. Zelfs de industrie niet", aldus de teler/handelaar van het aardappelbedrijf uit Tielt.
"Qua volume verloopt het nog redelijk, vooral dankzij promoties die consumenten stimuleren iets meer aardappelen te kopen. De producten zijn relatief goedkoop, waardoor er nog voldoende doorheen gaat, ondanks de lage prijzen. Maar die prijzen zijn uitzonderlijk laag", legt hij uit. Volgens Bart staat de sector nu voor de uitdaging om de situatie te resetten. "We moeten opnieuw bekijken wat redelijk is, welke kosten er spelen en hoe we daar weer een goed verhaal van kunnen maken. Hopelijk zal er komend jaar enige verlichting optreden, al is een echte prijsstijging lastig te verwachten. De voorraad in heel Europa is zo groot dat het moeilijk wordt om de markt significant te herstellen."
Als er dan een mogelijk lichtpuntje kan zijn, zal het, volgens de ervaren handelaar, liggen in de vertraging door het noodweer in Spanje bij het planten van nieuwe aardappelen. "Dat kan betekenen dat er daar later primeuraardappelen beschikbaar komen, waardoor we onze afzet iets langer kunnen spreiden. Er is genoeg oude voorraad om door te kunnen gaan tot eind juni, mits de kwaliteit dat toelaat. Hierdoor kunnen we later aansluiten op de Spaanse of Duitse nieuwe oogst. Dit kan zorgen voor een iets langere afzetperiode, al blijft het onzeker hoe de markt zich precies ontwikkelt."
Verwerking als uitkomst
Biedt verwerking dan misschien een rendabel alternatief voor de versmarkt? Het bedrijf heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op haar conveniencemerk The Potato Chef. "Het is zeker iets waar we toekomst in zien. We hopen dat de afzet snel herstelt, zodat we weer kunnen concurreren en de groei van de afgelopen jaren kunnen voortzetten. Daarbij speelt het convenience-segment zeker een belangrijke rol. Verwerkte producten helpen om consumenten, die mogelijk afhaken bij vers, toch aan de aardappel te binden. Bovendien biedt dit ons duurzaamheidsvoordelen. Een groot deel van onze eigen teelt kan direct worden verwerkt voor humane consumptie, waardoor er minder verloren gaat. Alles wat uit de grond komt, kan dus duurzaam worden benut, wat een belangrijk onderdeel is van ons verhaal."
"Het is niet makkelijk om overtollige aardappelen kwijt te raken, dus verwerking biedt hier zeker een uitkomst", gaat hij verder. "Het Potato Chef-verhaal loopt dan ook goed door. In België hebben we onze positie versterkt en bedienen we ondertussen de meeste retailers wel. Daarnaast kijken we altijd naar mooie stappen op verschillende exportmarkten waar eventuele opportuniteiten liggen."
De nadruk ligt op innovatie en gebruiksgemak. "Zo hebben we recent onze nieuwe aardappelgratins onder het merk uitgebracht. Nieuwe producten doen het goed, omdat ze praktisch in gebruik zijn. We blijven innoveren, ontwikkelen nieuwe producten en verlengen de houdbaarheid, zodat klanten tevreden blijven. Het is ook niet duur natuurlijk. Als je kijkt naar de prijzen voor het vierde gamma, in vergelijking met kiloprijzen, is het zeer goedkoop voor een afgewerkt product. Maar goed, er is onderling wel wat concurrentie en prijsdruk. Dat zorgt ervoor dat de prijzen eigenlijk te laag zijn in vergelijking met de versmarkt. Daardoor is het nog maar de vraag hoe het zich verder gaat evolueren."
Biologische aardappelen in opmars, maar prijs blijft cruciaal
Een opvallende trend ziet Bart overigens in het biologische segment. "Biologische aardappelen laten dit seizoen een opvallende groei zien, onder andere doordat de prijzen wat lager liggen en dichter bij conventionele producten komen. Er was een goede biologische oogst, wat heeft gezorgd voor hoge opbrengsten, terwijl we de afgelopen jaren vaak te maken kregen met beperkte oogsten en hoge prijzen. Dan zie je dat mensen toch meer afhaken als het te duur is, maar dit seizoen zien we een mooie stijging in verkoop."
Toch blijft prijs de doorslaggevende factor. "Consumenten zijn nog altijd zeer prijsbewust. We zien het ook nu in conventioneel met acties met 10 kilo zakken aan bodemprijzen. Daar vliegen de volumes van weg, wat dus aangeeft dat men echt wel bereid is om meer aardappelen te consumeren. Alleen blijft het simpelweg een prijskwestie." Hetzelfde geldt, zo legt hij uit, voor biologisch. "Als de prijzen in vergelijking met conventioneel dicht bij elkaar blijven liggen, zie ik er zeker een mooie toekomst voor. Echter, dat is het moeilijke. Er zijn natuurlijk altijd mensen die heel bewust voor biologisch kiezen, maar het overgrote deel ziet de voordelen wel, maar zodra het duurder is, haken ze af."
"Overheidsdoelstellingen, zoals het streven naar 5% biologisch areaal tegen 2027 in België, helpen weinig als de consument in de supermarkt een hogere prijs ziet. Verplichte regulering werkt niet. Kijk, het is goed dat de overheid wil helpen. Alleen het biologisch areaal blijft voorlopig op 1,7 procent hangen. Je kunt het niet dwingen, enkel stimuleren. Het werkt hetzelfde als bij groenten. Daar zijn de prijzen ook niet denderend en als je dan ook nog van die stuntpromo's hebt in, met name Nederlandse, supermarkten, kun je met biologisch niet opboksen tegen conventionele prijzen. Verkoop maar eens biologische spruiten als je 5 kilo spruiten conventioneel kunt krijgen voor de prijs van 1 kilo biologisch. Ja, wat zou jij doen?"
"Je kunt nog zo veel ambities hebben, maar uiteindelijk moeten vraag en aanbod in evenwicht zijn om een goede marktsituatie te creëren. De consument beslist als hij naar de supermarkt gaat. En dan kunnen je ambities nog zo groot zijn, maar als een consument in de supermarkt staat en hij ziet dat biologisch fors duurder is, zie je dat het uiteindelijk toch niet in het mandje terechtkomt. Aan het einde van de rit moet je wel de marktwerking in het oog houden, dus zul je alle kanten binnen de keten moeten stimuleren om een gezonde situatie te creëren."
Mogelijkheden
Ondanks de huidige uitdagingen ziet Bart nog steeds kansen in de markt. "Door slim gebruik te maken van oude en nieuwe oogst, in te zetten op verwerkte en biologische producten en goed te plannen, kunnen we zowel de afzet verbeteren als duurzamer werken. Het vraagt geduld en flexibiliteit, maar voor wie proactief handelt, biedt de markt zeker mogelijkheden."
Voor meer informatie:
Bart Nemegheer
De Aardappelhoeve
Putterijstraat 7A
8700 Tielt (België)
Tel.: +32 (0)477 29 17 84
[email protected]
www.deaardappelhoeve.be
