Het risico van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door de Vlaamse landbouw voor de menselijke gezondheid en het milieu is tijdens de periode 2011-2024 met 67% afgenomen. Dat blijkt uit de Europese geharmoniseerde risico-indicator (HRI1). In de eerste jaren was er nog een lichte stijging merkbaar, maar vanaf 2017 zet een duidelijke, gestage daling in.
Landbouwers gebruiken gewasbeschermingsmiddelen om hun oogst veilig te stellen, rekening houdend met de eisen van voedselveiligheid. Het gebruik is echter niet zonder risico's voor de omgeving en de gezondheid van de mens en andere niet-doelorganismen, zeker bij onoordeelkundig gebruik. De aangewende hoeveelheid gewasbescherming wordt beïnvloed door de weersomstandigheden, het teeltareaal, de wetgeving, technologie (gewasbeschermingsmiddelen en machines), management, kwaliteit van het bodemleven, enz.
© Agentschap Landbouw en Zeevisserij op basis van LMN, Verzamelaanvraag en EU geharmoniseerde risico-indicator HRI1
Het aantal kg actieve stof is geen goede indicator voor het meten van de milieudruk, omdat deze waarde geen rekening houdt met o.a. afbraaksnelheid en toxiciteit. De Europese Commissie heeft daarom een geharmoniseerde risico-indicator (HRI1) gedefinieerd om de evolutie van de op de markt gebrachte gewasbeschermingsmiddelen te kunnen analyseren. Deze waarde meet het risico van gewasbeschermingsmiddelen op de menselijke gezondheid en het milieu, rekening houdend met toxicologische parameters door alle actieve stoffen in te delen in vier risicogroepen (1-4) en zeven categorieën (A-G). Via een oplopend gewicht (1, 8, 16, 64) krijgt groep 1 het laagste risico en groep 4 het hoogste risico. Het is een index waarbij de referentieperiode 2011-2013 op 100 wordt gezet en de trend de relatieve evolutie van het risico weergeeft.
De Europese tool is ontwikkeld voor verkoopgegevens, maar wordt hier toegepast op de kg actieve stof gebruikt door de Vlaamse land- en tuinbouw. Uit de HRI1 blijkt dat het risico voor de menselijke gezondheid en het milieu in de periode 2011-2024 met 67% is afgenomen. Eerst was er een lichte stijging, maar na 2016 daalt de HRI1 bijna lineair tot index 33. Een eerste verklaring hiervoor is dat in de tussentijd de meest schadelijke producten uit de markt werden genomen.
Bron: Agentschap Landbouw & Zeevisserij
