Uien magazine van De Groot en Slot reisde afgelopen zomer af naar Denemarken en het zuiden van Zweden. Hoe is het uienseizoen in deze twee Scandinavische landen verlopen? Welke rassen worden er geteeld, wat zijn de gemiddelde opbrengsten en waar liggen de kansen en uitdagingen?
In augustus 2025 trok de redactie naar het noorden om meer te weten te komen over de uienteelt in Denemarken en Zweden. Samen met Henrik Jørgensen (manager verkoop) en John Schmidt (verkoopadviseur Denemarken) van Bejo Nordic en Geert van Diepen van Bejo werden diverse uienpercelen en telers in Denemarken bezocht.
© De Groot en Slot
De belangrijkste uienregio's in Denemarken zijn Jutland, Funen en het oostelijke deel van Seeland. De stand van de uien was dit jaar erg goed. "We hadden een prima voorjaar met regelmatig een bui, waardoor de opkomst uitstekend was", vertelt Henrik. "De meeste percelen zijn in maart gezaaid en het groeiseizoen is prima verlopen." Wel was er aan het einde van het seizoen een flinke druk van meeldauw, geeft John aan.
In het zuiden van Zweden werden enkele uienpercelen en een verwerker bezocht, samen met Kristina Rosdahl (verkoopadviseur Zweden). "Dit is de enige regio in Zweden waar uien worden geteeld. Ook hier verliep het groeiseizoen goed: de eerste percelen vroege zaaiuien werden al rond half augustus geoogst. De opbrengsten zagen er goed uit, rond de 70 ton/ha", vertelt Kristina.
© De Groot en Slot
Cijfers en weetjes
In Denemarken wordt jaarlijks rond de 1.574 ha uien geteeld; in Zweden ligt dat met zo'n 1.350 ha net iets lager. Dit is inclusief plantuien, in beide landen ongeveer 200 ha. De verwachting is dat dit areaal de komende jaren stabiel blijft.
De gemiddelde opbrengsten per hectare liggen al meerdere jaren tussen de 65-70 ton/ha voor gele uien en 55-60 ton/ha voor rode uien. Het percentage gele en rode uien is 70 om 30 procent. Opvallend is het hoge aandeel biologisch geteelde uien in Denemarken: 28 procent. In Zweden is dat slechts 5 procent. De opbrengst van biologisch geteelde uien ligt gemiddeld rond de 35-40 ton/ha.
Opvallend is ook dat Denemarken 100 procent B-Mox® geprimed uienzaad verkoopt. De telers zijn overtuigd van de meerwaarde van de snellere en egale start. In Zweden ligt dit percentage rond de 50 procent, maar dat neemt elk jaar toe. "Ook hier zien telers steeds vaker de voordelen van B-Mox priming", aldus Kristina.
© De Groot en Slot
Uien voor eigen markt
De meeste uien uit Denemarken zijn bestemd voor de eigen markt. Zo'n 25-30 procent wordt geëxporteerd, voornamelijk naar Zweden, maar ook naar Noorwegen, Duitsland, Zwitserland en Spanje en zelfs naar Nederland. In Zweden blijft het merendeel van de uien in eigen land; een klein percentage wordt geëxporteerd, meestal naar Noorwegen. De belangrijkste rassen in Denemarken zijn Hystore en Hylander. In Zweden zijn Summit, Hysoon en Hyway populair. In rood is Red Tide in beide landen het meest gewild.
Kansen en uitdagingen
Ook in Denemarken zijn de nodige uitdagingen in de uienteelt. Op de vraag welke de grootste is, antwoorden Henrik en John zonder twijfel: meeldauw. "Met ons klimaat hebben we daar elk jaar last van. Nu het middelenpakket ook hier steeds schaarser wordt, zijn veel telers overgeschakeld op Hylander, het ras met hoge resistentie tegen valse meeldauw. De ervaringen zijn enorm positief. Met slechts enkele bespuitingen kunnen we meeldauw onderdrukken", vertelt John. "We zien dit ras dan ook snel in populariteit groeien."
Naast hoge resistentie is Hylander ook een ui met een prima opbrengst en bewaarbaarheid, vult Henrik Jørgensen aan. "Zo'n ras is wel duurder dan rassen zonder resistentie, maar als ik jaarlijks 15-20 ton minder opbrengst heb, kost mij dat per saldo meer", aldus een enthousiaste teler over Hylander.
© De Groot en Slot
In Zweden vormt witrot het grootste probleem. Hier is helaas nog weinig aan te doen. Telers weten meestal wel welke percelen besmet zijn met witrot en dat ze hier geen uien meer kunnen telen. Ook komt in mindere mate en afhankelijk van de omstandigheden (structuur, plensbuien) af en toe Fusarium voor. Verder is er in sommige voorjaren wat wegval door de bonen- en/of uienvlieg. Deense en Zweedse telers hebben door het mildere klimaat nog niet met pinkroot te maken.
Ruime rotatie
Ondanks de uitdagingen zien de Scandinaviërs een goede toekomst voor de uienteelt in Denemarken en Zweden. "Robuuste rassen zoals Hylander en Redlander hebben hier succes. Met nog sterkere rassen uit de veredeling liggen er prima mogelijkheden voor de toekomst van de uienteelt."
Als laatste willen Henrik, John en Kristina als tip meegeven om een ruime teeltrotatie aan te houden en goed te weten wat er nodig is voor een goede conditie van de bodem. "Zo kunnen we allemaal uien blijven telen en elke dag genieten van goed voedsel voor iedereen. De ui behoort immers tot de meest gegeten groenten ter wereld!"
Bron: Uien Magazine, De Groot en Slot
