Tholen - Bij RTL Patat wordt gebouwd aan de toekomst. Letterlijk. Waar het familiebedrijf bijna een eeuw geleden begon als lokale fouragehandel verrijst vandaag een volledig geautomatiseerde fabriek, die het bedrijf moet positioneren in een markt waarin schaalvergroting, margedruk en internationalisering de toon zetten. "De klassieke tussenhandel zoals die vroeger bestond, wordt steeds minder relevant. Als je wilt blijven meespelen, moet je meer doen dan kopen en verkopen," vertellen vader Rik en zoons Remy, Emiel en Fons Tanghe van het familiebedrijf in de uienspecial van Primeur.
© RTL Onions
Rik, Remy, Emiel en Fons Tanghe
Van lokale handel naar industriële aanpak
De fundamenten van het bedrijf werden gelegd in 1928, toen de Rochus, de grootvader van Rik, startte met een fouragehandel en loonwerk voor telers in de regio. Het was een kleinschalige, sterk lokaal verankerde onderneming. In de jaren '50 breidde de tweede generatie uit met aardappelen. "Dat bleef lange tijd een regionale handel. Export was geen speerpunt en volumes waren overzichtelijk," steekt Rik van wal.
De echte versnelling kwam in de jaren '80, toen de frietindustrie naar gesorteerd en gekalibreerd product vroeg, waardoor het een structureel onderdeel van de activiteiten werd. De stap naar een meer industriële aanpak was gezet. Eind jaren '90 volgde de uitbreiding richting uienhandel en exportmarkten, waarna in 2016 ook een stap in wortelen werd gezet. "We begonnen met kleinere partijen, maar al snel groeiden de volumes en kwamen we in een andere dynamiek terecht. De markt werd internationaler en competitiever."
Veranderende rol in een schaal vergrotende sector
Als derde generatie maakte Rik de volgende fase van professionalisering van dichtbij mee. Teeltbedrijven werden groter, consolidatie bij bedrijven en exportmarkten bepaalde steeds nadrukkelijker de prijszetting. Tegelijkertijd verschoof de rol van de tussenhandelaar. "Vroeger waren we een vaste schakel tussen teler en afnemer. Vandaag kunnen grote telers zelf rechtstreeks schakelen met industrie of retailers. Dat betekent dat je als bedrijf moet nadenken over je bestaansrecht. Wat bied je extra?"
Het antwoord lag in specialisatie en toegevoegde waarde. RTL Patat nam steeds meer processtappen over, zoals voorsortering, kalibratie, wassen, kwaliteitscontrole en verpakking. Bovendien werd er ingezet op eigen transport. "We zijn geëvolueerd van handelshuis naar meer dan dat. Een sorteer- en verpakkingsbedrijf. Niet het volume op zich maakt het verschil, maar de kwaliteit en betrouwbaarheid die we aan onze klanten, handelaren en exporteurs kunnen garanderen."
Nieuwe fabriek als strategische hefboom
Die visie vertaalt zich concreet in de bouw van een nieuwe, sterk geautomatiseerde fabriek. Het project is niet enkel een capaciteitsuitbreiding, maar een hertekening van het volledige productieproces. Productstromen lopen vrijwel in een rechte lijn door het gebouw, waardoor beschadigingen en inefficiënties worden beperkt. Remy: "Vroeger werkten we met klassieke bunkers en meerdere valpunten. Dat zorgde altijd voor extra handelingen en meer risico op productverlies. Nu hebben we het traject volledig herbekeken. Efficiëntie zit in elk detail."
© RTL Onions
"Centraal in de nieuwe opstelling staan geavanceerde optische 10-lijnse sorteermachines met 16 verschillende uitgangen. Met behulp van camera's en sensortechnologie worden uien en aardappelen niet alleen op maat, maar ook op gewicht, kleur en kwaliteit beoordeeld. Afwijkingen zoals kleur of beschadigingen worden automatisch gedetecteerd en uitgesorteerd," leggen zoons Remy, Emiel en Fons uit. "Manueel kun je nooit de precisie bereiken die deze machines bieden. We kunnen de kwaliteit beter garanderen en tegelijk producten die niet aan de hoogste standaard voldoen, gericht inzetten voor andere bestemmingen. Zo maximaliseren we de waarde van elke partij."
Ook de eerste fase van het proces is geoptimaliseerd. Voorsorteermachines halen afwijkende producten al vroeg uit de stroom, waardoor de rest van de lijn efficiënter kan draaien. "Elke stap die je automatiseert en verfijnt, verlaagt de foutenmarge en verhoogt de betrouwbaarheid. In een markt met kleine marges is dat essentieel."
Duurzaamheid als geïntegreerd onderdeel
Naast efficiëntie speelt duurzaamheid een steeds grotere rol. Afgekeurde producten worden niet zomaar afgevoerd, maar verwerkt via vergisting tot biogas. Daarnaast wordt gekeken naar zonnepanelen en is er een logistieke organisatie die dichter bij de telers staat. "Transport is een belangrijke kosten- en milieufactor. Door dichter bij onze leveranciers te werken, verkorten we de afstanden. Dat verlaagt niet alleen de uitstoot, maar ook onze kostenstructuur. Duurzaamheid moet in onze sector economisch verantwoord zijn, anders is ze niet houdbaar."
De fabriek is bovendien ontworpen met uitbreidingsmogelijkheden. In de toekomst kunnen ook andere gewassen worden geïntegreerd. "We hebben bewust ruimte voorzien. De sector evolueert snel en flexibiliteit is een vorm van zekerheid. Wij moeten als bedrijf meegroeien en onze meerwaarde etaleren in een veranderende wereld. Met de nieuwe fabriek in Halluin, Frankrijk, die medio augustus draaiklaar zal zijn, kunnen we zorgen dat elke partij aardappelen of uien op de juiste plek komt."
© RTL Onions
Familiebedrijf met langetermijnvisie
Ondanks de sterke focus op technologie blijft het familiale karakter een constante. Vader en zoons leiden samen het bedrijf, elk met een eigen verantwoordelijkheid. Remy het commerciële, Emiel het administratieve en Fons het operationele. De jongere generatie werkt actief mee en brengt nieuwe inzichten binnen, onder meer rond verdere digitalisering en datagedreven kwaliteitscontrole. "Wij willen niet de grootste speler zijn, maar de beste in wat we doen. Dat betekent investeren op lange termijn. Technologie is belangrijk, maar vertrouwen evenzeer. We werken al decennialang samen met vaste telers. Onze nieuwe fabriek moet ook hun positie versterken."
De relatie met telers blijft dan ook een kernpunt. Door betere sortering en kwaliteitsgarantie kunnen zij hun product beter valoriseren. "Als wij efficiënter werken en betere kwaliteit afleveren, profiteert de hele keten."
Vooruitkijken in een volatiele markt
De landbouwsector staat voor grote uitdagingen. Klimaatverandering, prijsschommelingen en toenemende internationale concurrentie. Tegelijk groeit wereldwijd de vraag naar kwalitatieve aardappelen en uien. Volgens Emiel ligt de sleutel in flexibiliteit. "De afgelopen jaren hebben ons geleerd dat je snel moet kunnen schakelen. Met deze nieuwe infrastructuur zijn we beter voorbereid op wisselende marktomstandigheden. We kunnen sneller reageren, gerichter sorteren en beter inspelen op specifieke klantvragen."
Bijna een eeuw na de oprichting staat RTL Patat opnieuw op een kruispunt. De nieuwe fabriek symboliseert niet alleen groei, maar ook een duidelijke strategische koers. "Na honderd jaar mag je niet blijven stilstaan bij wat je altijd hebt gedaan. We blijven investeren in kwaliteit, efficiëntie en innovatie. Dat is geen luxe, maar een noodzaak. Alleen zo blijven we relevant voor onze telers, onze klanten en de volgende generatie."
Maandelijks Primeur ontvangen? Neem nu voor 84,95 een jaarabonnemen
