Uientelers in Bernard Lodge, St. Catherine (Jamaica), melden verliezen doordat een hogere lokale aanvoer samenvalt met aanhoudende importstromen. Daardoor dreigen oogsten verloren te gaan. Meer dan 15 telers passen hun prijzen aan om kosten te dekken en roepen op tot betere afstemming van importmomenten en marktcoördinatie.
Teler Jorn Bennett, met 4,05 hectare klaar voor oogst, verwacht een mogelijk verlies van bijna J$3 miljoen (€17.000) als hij geen afzet vindt. "We planten met de verwachting dat we rond februari/maart op de lokale markt kunnen verkopen. Normaal stopt de import dan, zodat de lokale teler ruimte krijgt om zijn product af te zetten," aldus Bennett.
De import is echter doorgegaan tijdens de oogstperiode, wat extra druk zet op de prijzen. Bennett investeerde meer dan J$2,25 miljoen (€12.800) in zijn perceel. Geïmporteerde uien worden verkocht voor circa J$5.000 (€28) per zak van 50 pond (circa 22,7 kg), terwijl lokale uien rond J$7.500 (€43) per zak moeten opbrengen om kostendekkend te zijn.
"Het is nu overlevingsmodus. Mijn doel is om quitte te spelen, zodat ik volgend jaar opnieuw kan starten. Als ik de importprijs moet volgen, doe ik dat liever dan dat alles bederft," zegt Bennett.
De nationale uienproductie is de afgelopen jaren sterk gestegen: het areaal nam toe van 65 hectare in 2018 tot 290 hectare in 2023. Daardoor is er meer aanbod ontstaan dat gevoelig is voor timing op de markt.
Telers wijzen ook op structurele knelpunten. Door beperkte mechanisatie en schaal blijven de kosten relatief hoog. Bennett oogst gemiddeld circa 20,4 ton per 0,4 ha en verkoopt normaal rond J$170 (€0,97) per pond (0,45 kg), maar kan genoodzaakt zijn de prijs te verlagen naar J$90–J$100 (€0,51–€0,57) per pond.
Ook de beperkte opslagcapaciteit speelt een rol, waardoor aanbod moeilijk over tijd kan worden gespreid, terwijl import de markt blijft aanvullen. Dit vergroot de druk tijdens piekperiodes van aanvoer.
Teler Dale Lopez, met 0,81 hectare klaar voor oogst, zegt eveneens prijzen te moeten aanpassen om verliezen te voorkomen. Geïmporteerde uien kosten bij herkomst tussen US$7 en US$10 (€6,00–€8,50) per zak van 50 pond (circa 22,7 kg), wat bijdraagt aan prijsverschillen in de markt.
Lopez pleit voor betere afstemming van importmomenten en het verkennen van regionale afzetmarkten om overschotten te verwerken. De Rural Agricultural Development Authority geeft aan te werken aan marktbegeleiding, technische ondersteuning en opslagoplossingen.
Daarnaast uiten telers zorgen over de prijsvorming in de keten: handelaren kopen tegen telersprijzen en verhogen de verkoopprijs vervolgens met 50 tot 80 procent, waarbij de teler vaak verantwoordelijk wordt gehouden voor de hoge consumentenprijs, aldus Laytoya Johns.
Bron: The Gleaner
