Niger: Uit de brand dankzij uien
De productie van uien is erg belangrijk in Niger. Het droge klimaat is namelijk goed voor veel soorten uien en de geringe luchtvochtigheid van de grond zorgt ervoor dat schimmels geen schade aan kunnen richten. Voor het uienzadenproject startte FCMN-NIYA via Agriterra een samenwerkingsverband met De Groot en Slot, een Nederlandse specialist in uienzaden. Door de teelttechnieken, opslag en verwerking van het uienzaad te verbeteren, is het de bedoeling dat de Nigerese uienboeren in 2015 in staat zijn een productie 7.500 kilo uienzaad te realiseren (in 2007 zat men op 150 kilo).
Bij het aangaan van de samenwerking beloofde De Groot en Slot om tien jaar lang - twee keer per jaar - een deskundige op het gebied van uien naar het project te sturen. Hans van Leeuwen, gepensioneerd productiemanager van De Groot en Slot, ging de verbinding aan en legde in januari 2006 zijn eerste bezoek af.
Teelttechnische voorlichters van FCMN-NIYA krijgen van Hans praktisch, teelttechnisch advies, dat zij op proefvelden toepassen en uitproberen. Ook adviseert Hans over het conserveren en de opslag van de uien en het zaad. Met FCMN-NIYA overlegt hij strategieën voor de duurzaamheid van de uienzadenproductie en over zaken rondom het beheer en distributie van de uien en het uienzaad.
In 2006 stelde FCMN-NIYA een strategisch meerjarenplan op om het verloop van het project te structuren. Omdat de resultaten ver boven verwachting waren, werd dit plan in 2009 aangepast. In datzelfde jaar reisden 20 tuinders van FCMN-NIYA naar Frankrijk om de teelt en bewerking van uien en uienzaad te bekijken bij een Franse vestiging van De Groot en Slot.
Sinds 2005 hebben verschillende instellingen en organisaties contact met elkaar rond de uienteelt. Zij praten over de mogelijkheden om de productie te verbeteren en om keumerken voor de uienzaden te regelen. De agrarische onderzoekscentra ICRISAT en INRAN leveren het stamzaad voor de uienproductie en de Food and Agricultural Organization (FAO) levert het plantgoed en de zaaizaden. Ook SNV is aanwezig voor ondersteunende activiteiten. De kwaliteit van zowel de uien als het uienzaad is met sprongen vooruit gegaan bij de tuinders die de adviezen en aanbevelingen opvolgen. Dit zijn niet alleen de leden van FCMN-NIYA: iedere tuinder die in een plaats woont waar een coöperatie van FCMN-NIYA gevestigd is, kan gebruik maken van de expertise van de lokale deskundige voorlichters.
In 2010 is er 2.600 kilo zaad geoogst. Met deze oogst kunnen de tuinders in totaal 650 hectare uien telen, wat een opbrengst van 16.000 ton uien kan opleveren. Een tuinder in Niger gebruikt 1 kilo zaad per jaar. Een rekensom leert dat er dus 2.600 tuinders zijn die in elk geval goed zaad tegen een redelijke prijs hebben en daar uien van goede kwaliteit van kunnen telen.
Bron: De Groot & Slot
