Valse meeldauw zet uientelers onder druk: uitbraken zijn grilliger, het middelenpakket staat onder druk en de regelgeving wordt steeds strenger. Op 8 april 2026 ging een nieuwe publiek-private samenwerking (PPS) van start om dat tij te keren. De inzet: meer vat op de schimmelziekte via een integrale ICM-aanpak, betere voorspelmodellen en concrete handvatten voor telers.
Valse meeldauw laat een grilliger beeld zien dan voorheen. Vroege aantastingen en snelle uitbraken, soms oplopend naar bijna 100 procent in korte tijd, maken tijdig ingrijpen lastig. Tegelijk worden emissie-eisen strenger. De druk neemt toe, terwijl de manoeuvreerruimte krimpt.
Eerst begrijpen, dan sturen
Over de ziekteverwekker Peronospora destructor is veel bekend en toch zijn er vragen: waar komt de eerste besmetting vandaan, hoe overleven sporen en welke rol spelen weer, gewas en omgeving? De PPS zet in op kennisontwikkeling om die vragen te beantwoorden. Zonder inzicht in de biologie van de oömyceet blijft bestrijding reactief, terwijl we juist willen sturen op lagere ziektedruk en effectief ingrijpen door de zwakke plekken van valse meeldauw te benutten.
Van data naar betere spuitbeslissingen
Een tweede pijler is het verbeteren van beslissingsondersteuning. Infectiemodellen bestaan al, maar valse meeldauw laat zich lastig voorspellen. De omstandigheden voor sporulatie en de overleving van sporen tot infectie zijn nog niet kwantitatief bekend. Dat verandert nu. De PPS verzamelt data over bladnat, sporendruk en gewasontwikkeling om te verklaren wanneer en waarom aantasting optreedt. Het doel: beslissingsondersteunende systemen waarmee telers gerichter en mogelijk minder spuiten, zonder extra risico.
Landschap en teelt als risicofactoren
Opvallend is dat ook het landschap wordt meegenomen in het onderzoek. Omliggende gewassen en landschapselementen beïnvloeden hoe gunstig de omstandigheden in een perceel zijn voor de ziekte. Hoe frequent en in welke periode uien en ui-achtigen worden geteeld, hebben een relatie met de ziektedruk. Deze aspecten spelen een rol bij de ICM-aanpak van valse meeldauw.
© Uireka
Testen in de praktijk
In meerdere teeltgebieden worden praktijkproeven aangelegd: monitoring van sporendruk, ontwikkeling van spuittechnieken met minder drift en de combinatie van teeltmaatregelen binnen een ICM-strategie. „De oplossing ligt niet in één maatregel", meent projectleider Bert Evenhuis, "Maar in slimmer combineren van kennis en praktijk. Je ziet het probleem aankomen, dus de vraag is wat je nu anders kunt doen."
Bron: Uireka
